Algemene geschiedenis

Kigali, 6 avril 1994, 20h23. Deux missiles prennent leur envol, l'avion du Président rwandais Juvénal Habyarimana explose, ses occupants sont tués sur le coup. Dans les minutes qui suivent, les militaires rwandais et les milices, chauffés à blanc depuis des années par une propagande meurtrière, enclenchent le génocide des Tutsi et des opposants hutu rwandais. Le responsable de cet attentat ? Le Front patriotique rwandais, selon le juge Jean-Louis Bruguière. Des milliers de documents judiciaires, de dizaines d'interviews, des centaines de coupures de presse permettent de montrer qu'il n'en est rien. Cette thèse négationniste, transformant les victimes en bourreaux, résulte d'une convergence d'intérêts. Un juge très « politique », une France officielle frileuse dans la recherche de la vérité, des barbouzes, des opposants au régime et des génocidaires soucieux de diluer leur responsabilité, tous avaient intérêt à pointer le président Paul Kagame du doigt.

Julien van Remoortere schrijft het ultieme cadeau voor Moederdag 'Ik heb al onze kinderen de borst gegeven. Een papfles, dat bestond niet in ons gezin. Toen ons Mieke eens een moeder zag die haar kindje een papfles gaf, liep ze erop af en vroeg: 'Mevrouw, heeft u geen borsten, misschien?''  'Oma, ik had je weleens willen kennen toen je nog klein was.' Julien van Remoortere interviewde meer dan zestig moeders, geboren in het interbellum, en bundelde de mooiste, spannendste, ontroerendste en waardevolste fragmenten thematisch in dit boek. De vrouwen vertellen openlijk over hun jeugd, de oorlogsjaren, hun liefdesleven, hun moederschap en de vele veranderingen die ze meemaakten. Ook de momenten van vreugde en verdriet gaan ze niet uit de weg. 'Als de oudste van twaalf moest ik, waar nodig, altijd mijn moeder vervangen. De pisdoeken wasten we met de hand.' 'Twee dode kinderen in één jaar tijd, hoe raak je daar overheen? Als ik die god tegenkom die zegt dat je sterker wordt door het lijden, dan zal ik hem eens zeggen wat ik daarvan denk.'

Het verhaal van Turkse gastarbeiders in 'het New York van België' In 2014 is het precies 50 jaar geleden dat de eerste Turkse immigranten in Gent arriveerden om er in de leeggelopen textielfabrieken te gaan werken. Een verjaardag die niet onopgemerkt voorbij zal gaan. Vandaag leven er zo'n 20.000 Turken in Gent. Bijna 1 op de 10 Gentenaars heeft Turkse roots. Al die tijd bleef hun verhaal - een verhaal van toeristenarbeiders die zich vermomden als hippies in de jaren zeventig, van vollopende volkswijken, van pita en Mercedessen in de sociale woonwijk - onverteld. Tot nu.

Nieuwe, ophefmakende inzichten over de rol van paus en kerk tijdens WOII De controversiële paus Pius XII was betrokken bij meerdere moordcomplotten tegen Hitler, zo onthult historicus Mark Riebling op basis van recent ontdekte documenten. Spionnen van de paus werpt een spectaculair nieuw licht op de houding van Pius XII tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel hij vaak verguisd wordt omdat hij zich niet publiekelijk uitsprak tegen de jodenvervolging door de nazi's, zou de paus in stilte een geheim katholiek netwerk aangestuurd hebben dat meerdere moordaanslagen tegen Adolf Hitler beraamde. Historicus Riebling baseert zich op een schat aan nieuwe informatie voor dit goed gedocumenteerde en vlot lezende boek. Tegelijk geeft hij een onthullend beeld van het uitgebreide spionnennetwerk waarover het Vaticaan lange tijd beschikte.

Tout au long de l'histoire, l'être humain a laissé derrière lui des traces de sa présence, riches d'indices sur la vie que l'on menait autrefois. De la préhistoire à nos jours, une multitude d'objets invitent à porter un regard original sur le territoire qui s'étend de l'Ardenne à la mer du Nord. Les 100 objets soigneusement sélectionnés pour cet ouvrage - de l'ustensile le plus modeste aux plus grands chefs-d'oeuvre - donnent un aperçu de qui nous sommes et d'où nous venons.

Du biface en silex de Kesselt jusqu'à un symbole de notre culture brassicole, en passant par un gobelet romain, des figurines médiévales en plomb représentant des chevaliers ou le maillot jaune d'Eddy Merckx, c'est la vie de tous les jours qui se raconte ainsi, d'objet en objet. Une épée carolingienne, un insigne avec les trois couleurs nationales et un fouet colonial sont autant de témoins silencieux d'une époque mouvementée.

Un groupe d'éminents historiens, archéologues, historiens d'art, linguistes et autres experts ont fouillé musées et archives à la recherche de trésors exceptionnels de notre patrimoine et de récits qui s'écartent des sentiers battus, pour nous apporter de nouveaux éclairages historiques. En effet, quand les objets anciens éclairent notre passé, ils le font sous un angle nouveau, différent, qui ne manque jamais de surprendre, d'étonner, d'émerveiller. Pour quiconque s'intéresse à notre passé, Une histoire de la Belgique en 100 objets s'imposera comme un ouvrage incontournable.

Réalisé sous les auspices d'un comité de rédaction composé de Peter Scholliers, Alain Dierkens, Michèle Galand, Inge Geysen, Joeri Januarius, Koenraad Verboven et Viktoria von Hoffmann, avec des contributions de plus de 90 auteurs de toute la Belgique.

Amper 100 van de 15.000 kinderen overleefden het kamp van Theresienstadt. Vandaag zijn er nog 15 in leven. Herman Vandormael sprak met hen. De nazi's propageerden Theresienstadt als een 'kuuroord' waar prominente joodse geleerden en kunstenaars rustig het einde van hun leven konden afwachten. In werkelijkheid stierven er 33.000 mensen door honger en ziekte, en werden meer dan 80.000 mensen naar uitroeiingskampen als Auschwitz gedeporteerd. En toch was het er anders. Honger, koude, ziekte en folteringen werden verdrongen door kunst. Meer dan 15.000 kinderen kregen er teken- en muziekles en maakten er dichtoefeningen. De overlevering van de vele kunstwerken is overweldigend en vaak hartverscheurend.

40 oorlogskinderen van 1914-1918 krijgen een stem: hoogbejaarde, maar kranige mannen en vrouwen. Op levendige wijze vertellen ze over hun ervaringen en belevenissen. Weerzinwekkende anekdotes over dood en vernieling komen vaak voor het eerst ter sprake. Maar ook ontroerende of grappige verhalen kunnen ze zich nog levendig voor de geest halen. Voor de ene was het een 'schone' tijd - er gebeurde eens wat! Voor de andere spatten de kinderdromen als een ontploffende granaat uiteen. Met prachtige portretfoto's die een mooi eerbetoon zijn aan deze getuigen die het opgelopen verdriet en de trauma's nooit meer uit hun gedachten kunnen verdringen.

Unieke collectie cartoons over WO I uit meer dan 30 landen Dit bijzondere referentiewerk brengt een verrassende synthese van de Eerste Wereldoorlog aan de hand van 400 historische cartoons. Spotprenten vereenvoudigen de actualiteit en maken die begrijpbaar. Ze dragen bovendien een duidelijke boodschap uit en zijn gemaakt om het publiek te overtuigen. Daardoor zijn het geëngageerde tijdsdocumenten, die in dit boek in hun historische context worden gesitueerd: een verrassende invalshoek om geschiedenis naar het publiek te brengen. Bovendien zijn goede spotprenten niet minder dan echte kunstwerken. Meer dan 100 kunstenaars passeren in Vriend over vijand de revue.

Julien Van Remoortere interviewt oud-onderwijzers over de lagere school van toen. Julien Van Remoortere interviewde tientallen schoolmeesters en onderwijzeressen over de lagere school van toen. Het resultaat zijn honderden opmerkelijke en humoristische getuigenissen, die afgewisseld worden met een bloemlezing van anekdotes, weetjes en herinneringen. Meester, meester, meester! geeft bovendien een mooi overzicht van de rijke en interessante geschiedenis van het lager onderwijs - van de Romeinse tijd tot aan het schoolpact in 1958.

Een unieke blik achter de schermen van recente aardverschuivingen in de politiek Niemand is beter geplaatst om de politieke aardschokken van de voorbije 15 jaar zo accuraat te vatten als wetstraatjournalist Marc Van de Looverbosch. Politiek was zelden zo boeiend. In De wissel van de macht schrijft de VRT-journalist voor het eerst zijn relaas neer van het politieke schouwspel sinds het kanteljaar 1999. In de typisch onderkoelde stijl die hem zo kenmerkt op radio en tv, wisselt hij markante anekdotes af met vlijmscherpe analyses. Het maakt dit wervelend boek tot een must voor al wie de Belgische politiek wil begrijpen. Zijn uitgangspunt: de nieuwe politieke eeuw is niet in 2000 begonnen, maar in 1999 met de dioxinecrisis. De eeuwige regeringspartij CVP verdwijnt dan naar de oppositiebanken. De naschokken van die politieke aardbeving zullen lang voelbaar blijven.

Een unieke kijk op het ontstaan en de invloed van de Belgische diplomatie Meteen na zijn geboorte in 1830 richt België een 'Diplomatiek Comité' op. Deze verre voorloper van het ministerie van Buitenlandse Zaken moet de internationale positie van de jonge staat veiligstellen. Intussen zijn de organisatie en de doelstellingen van deze cruciale overheidsdienst mee veranderd met de enorme sociale en politieke ontwikkelingen van de voorbije twee eeuwen. Die unieke geschiedenis is nu voor het eerst te boek gesteld. Buitenlandse Zaken in België beschrijft het wedervaren van een ministerie dat steeds met één been in het buitenland en één been in het binnenland heeft gestaan. Veel aandacht gaat naar de ministers, diplomaten en consuls die het beleid helpen vormgeven: hoe de adel geleidelijk zijn greep verloor op de diplomatieke carrière, hoe het Nederlands moeizaam erkend werd als diplomatieke taal, en hoe economische belangenvertegenwoordiging altijd een prioriteit is geweest. Ook de werking en de toekomst van het ministerie komen uitgebreid aan bod. Buitenlandse Zaken bevindt zich vandaag op een zoveelste kantelmoment, geprangd tussen de mondialisering, de groeiende schaduw van de Europese Unie en de toenemende rol van de deelstaten. Het maakt van dit boek een erg actueel en verhelderend naslagwerk.

Op 9 mei 1945 ging het Duizendjarige Rijk voorgoed ten onder. Europa werd wakker op een puinhoop van menselijke ellende. Zes miljoen Europese Joden waren in die moordende Nazi-rassenwaanzin gevallen. Ook Antwerpen, centrum van de diamantindustrie, was na WOII Judenrein. Maar het 'Jeruzalem aan de Schelde' herleefde. De overlevenden van het Inferno in Oost-Europa vonden er een nieuwe thuis, ondanks de overlevingsschaamte die hen tot in hun diepste trauma's vervolgde. Voor diegenen die in de afgrond van het alles vernietigende vuur hadden gekeken, werd Knokke hun eerste naoorlogse vakantieoord, een klankbord voor emotionele herinneringen. Daarvoor zorgde Monsieur Motke Weinberger, een Joodse patissier, die actief was in het verzet en talloze levens redde. Hij bouwde na WOII in Knokke het Grand Hôtel uit tot een ontmoetingsplaats voor de Antwerpse Joden.

Rosine De Dijn gaat de confrontatie aan met het milieu waarin zij opgroeide, naoorlogse generaties gevangen in een zeepbel van misvatting en ontkenning. Ze gaat op zoek naar de achtergrond en het verhaal van het gebeuren en de sporen van het onvermogen.

Gent, 15 mei 1940. Een onbekend geluid wekt Jacques voor dag en dauw. Geschraap van een fiets die onzorgvuldig tegen de gevel wordt gezet. Wijkagent De Caster die binnenkomt in de kleine bakkerij op de hoek van de Veldstraat en vader toefluistert: 'Het is tijd. Het front is gebroken.'

Jarenlang vulde de bekende Patisserie Alsacienne van de familie Bloch zich iedere ochtend met lekkernijen en verspreidde de geur van suiker, gist en kaneel zich over de straat. Maar die dag blijft de etalage leeg. De Blochs slaan op de vlucht voor het nazisme, maar daarbij scheurt de familie in tweeën. Wat volgt is een aangrijpend en verrassend actueel verhaal over gemiste kansen, verraad en de zoektocht naar rechtvaardigheid.

Of we onszelf nu als de dappersten aller Galliërs of des petits Belges zien, de geschiedenis van België is geschreven door mensen die elk op hun eigen manier hun nek hebben uitgestoken. In Een kleine geschiedenis van grote durvers lees je het verhaal van enkele van de strafste ondernemers van de middeleeuwen tot nu.

Van Omaar, Trudo en Begga, de founding fathers en mother van sommige van de invloedrijkste abdijen in vroegmiddeleeuws Europa, tot Maria Pypelinckx, de vrouw die de weg baande voor de wereldberoemde schilder Peter Paul Rubens. Van de Brusselse pioniers in onderwijs en onderzoek Isabelle Gatti de Gamond en Ernest Solvay, tot Arthur Leroi, de eenvoudige glazenhersteller die na de Tweede Wereldoorlog wereldspeler Carglass uit de grond stampte.

Maak kennis met de entrepreneurs die iedereen denkt te kennen - of zou moeten kennen. Leer dat vallen en weer opstaan iets van alle tijden is. En ontdek hoe innovatie en succes al eeuwenlang in het DNA van onze regio zitten.

Entre 100 000 et 150 000 hommes et femmes ont participé à la lutte contre l'occupant nazi en Belgique pendant la Seconde Guerre mondiale. Ils ont parfois combattu les armes à la main. Mais le plus souvent, ils se sont occupés de presse clandestine, ont rassemblé des renseignements, sont venus en aide aux aviateurs alliés et ont secouru les personnes pourchassées par milliers par les autorités allemandes. Cet engagement, ils l'ont payé d'environ 40 000 arrestations et près de 15 000 décès.

Pourtant, leur histoire est peu connue en Belgique. Conçu comme une suite de l'ouvrage à succès Papy était-il un nazi ?, ce nouveau guide souhaite répondre aux nombreuses questions des descendants, mais aussi de toute personne désireuse de mieux comprendre ce qu'a vraiment été la Résistance et pourquoi elle est très vite tombée dans l'oubli en Belgique. Dans la seconde partie du livre, le lecteur pourra trouver des informations pratiques et détaillées qui lui permettront de partir à la recherche de la Résistance.

Tussen 100.000 en 150.000 mannen en vrouwen namen deel aan het verzet tegen de nazibezetting van België tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat gebeurde soms met de wapens in de hand. Maar vaker ging het om sluikpers, het verzamelen van inlichtingen of hulp aan neergeschoten piloten. Verzetsleden redden tienduizenden mensen uit de handen van de Duitse bezetter. Met 40.000 arrestaties en bijna 15.000 doden betaalden ze daar een hoge tol voor.

Toch is hun verhaal weinig bekend in België. Deze nieuwe gids - de opvolger van het succesvolle Was opa een nazi? - komt tegemoet aan de vele vragen van de nakomelingen en van iedereen die wil begrijpen wat het verzet werkelijk betekende en waarom het in België zo snel in de vergetelheid raakte. Met de gedetailleerde, praktische informatie in het tweede deel van het boek kan iedereen zelf op zoek gaan naar de geschiedenis van het verzet.

Weet u nog, dat zorgeloze jaar 2019, toen we volop knuffelden, dansten, zongen, lachten en tafelden? Tot een dodelijk virus ons overrompelde en niets nog was als voorheen. Sindsdien beseffen we opnieuw: we leven in een grillige wereld, waarin zeldzame gebeurtenissen alles overhoop kunnen gooien.

Hoe moeten we zulke rampspoed in de toekomst vermijden? Welke cruciale vergissingen en denkfouten maakten onze overheden? En zal deze crisis de wereld veranderen?

In dit even leerzame als vermakelijke lexicon - van Achterafklap tot Zwarte Zwaan - vertellen filosoof Maarten Boudry en journalist Joël De Ceulaer alles wat u moet weten over onzekerheid, overmoed, paniek, complotdenken,  nevenschade, olifantenpoeder en argeloze kerstkalkoenen. En natuurlijk ook over de kracht van wetenschap om onvoorziene gevaren te bedwingen.

Op 9 augustus 2020 wordt Alexander Loekasjenko voor de 6de keer tot president van Wit-Rusland 'verkozen'. De stembusgang is opnieuw op groteske wijze vervalst, het startsein voor een regelrechte opstand tegen de dictator.

Dit is het ware verhaal over de kiesfraude, de zachte revolutie, de repressie, folteringen en onopgeloste moorden in Europa's laatste dictatuur. Het is een relaas met als protagonisten een wereldvreemde tiran, een nieuwe generatie Wit-Russen, Ruslands nieuwe tsaar, bloeddorstige OMON-agenten en schietgrage tikhari.

Op de achtergrond speelt een nucleair drama, een failed Soviet state, een koude oorlog 2.0, een Holocaust door kogels, een oude Pools-Litouwse liefde, en een ontluikend nationaal sentiment.

Zeven studenten gaan in het begin van de jaren zeventig Politieke en Sociale Wetenschappen studeren aan de Ufsia in Antwerpen. Hun vorming bij de jezuïeten zal hun verdere leven bepalen en elk van hen zal een belangrijke maatschappelijk rol gaan spelen. Bijna vijftig jaar later zoekt oud-Wetstraatjournalist Marc Van de Looverbosch zijn jaargenoten weer op. Hoe kijken ze terug? Wat is er geworden van de wereld waarvan zij droomden? En welke toekomst wensen zij voor de jongeren van vandaag?

Voor dit boek sprak Marc Van de Looverbosch met Bea Cantillon, hoogleraar en armoedespecialist; Bernard Bulcke, journalist en oud-woordvoerder Karel De Gucht; Guy Van Habberney, politiek-economisch adviseur Amerikaanse ambassade; Johan Van Hecke, oud-voorzitter CVP en oud-EU-parlementslid Open VLD; Mieke Vogels, oud-minister van Welzijn en oud-partijvoorzitter Groen; Patrick Janssens, oud-partijvoorzitter SP.A en oud-burgemeester Antwerpen.

Sous l'occupation allemande, les trains continuent à circuler en Belgique. Comment pourrait-il en être autrement ? Pendant la Seconde Guerre mondiale, la SNCB constitue à la fois la plus grande entreprise et le principal service public du pays. Ce mastodonte assure dans une très large mesure l'approvisionnement en matières premières et en denrées alimentaires, tenant ainsi entre ses mains le sort de la population et de l'industrie.

Pour ce faire, la SNCB n'a d'autre choix que de coopérer avec la puissance occupante. Mais bien vite, la situation dégénère. Entre 1941 et 1944, les chemins de fer belges participeront à la déportation de 189 542 travailleurs forcés, 25 490 Juifs, 16 081 prisonniers politiques et 353 Tsiganes vers l'Allemagne et les camps de l'Est.

Nico Wouters - historien de guerre et directeur du CegeSoma/ Archives de l'État - analyse la politique de coopération de la compagnie ferroviaire belge, sans éluder aucune question. Qui a pris les décisions ? La SNCB a-t-elle effectué des missions militaires pour les Allemands ? L'entreprise a-t-elle été payée pour les trains de déportation ? Y avait-il des marges de négociation et, si oui, quel usage en a-t-on fait ? Quel rôle ont joué les nombreux groupes de résistance au sein de la société ?

Malgré les protestations et l'opposition croissantes, des trains ont continué à circuler pour le compte des Allemands presque jusqu'au dernier jour de la guerre. Quel regard portons-nous sur ce phénomène avec nos connaissances actuelles ? Il ne peut être question de brosser un tableau en noir et blanc, car cette page de l'histoire n'a pas grand-chose à voir avec la collaboration. Cela la rend d'autant plus intéressante, car c'est précisément dans les zones grises que se situent les choix les plus difficiles, et donc les enseignements les plus pertinents.

Band of Brothers vertelt het persoonlijke verhaal van de soldaten van de bijzondere eenheid – Easy Company – die in de Tweede Wereldoorlog altijd en overal de gevaarlijkste opdrachten kreeg toebedeeld. Het authentieke verhaal is gebaseerd op urenlange interviews met de weinige overlevenden van Easy Company, aangevuld met brieven en dagboeknotities van de soldaten zelf.

Stephen E. Ambrose luisterde, noteerde en vergeleek alle verhalen met elkaar en schilderde uiteindelijk een haarscherp en aangrijpend beeld van het leven en de lotgevallen van deze Amerikaanse helden, in hun eigen woorden.

De bestraffing van de collaboratie na de Tweede Wereldoorlog is een van de meest omstreden episodes uit het Belgische verleden. CVP-senator Raymond Derine sprak over een Repressie zonder maat of einde (1978) en reflecteerde daarmee de in Vlaanderen dominante perceptie van een anti-Vlaamse wraakoefening. Alleen amnestie kon die schande uitwissen. In Onverwerkt verleden (1991) weerlegden Luc Huyse en Steven Dhondt alvast de idee van een anti-Vlaamse operatie. Dit boek ontmaskert een tweede Vlaamse mythe: de repressie kende immers wel degelijk maat, en België toonde zich daarbij als een rechtsstaat. Deze studie biedt een historisch verantwoorde analyse van de wijze waarop er werd afgerekend met de vrienden van de vijand. "Koen Aerts draagt met gestaafde feiten en valide argumenten bij tot een beter begrip van een gevoelig Vlaams verleden. Wie in de toekomst nog wil meepraten over de repressie kan niet om dit boek heen." Bruno De Wever, Universiteit Gent "Dit onderzoek is een mijlpaal in de historiografie over een van de moeilijkste materies in de Belgische geschiedenis." Herman Van Goethem, Universiteit Antwerpen.

De tandem Poetin-Medvedev doorgelicht. Of hoe de huidige Russische machtspolitiek kan worden begrepen. Twee decennia geleden herrees een nieuwe Russische staat uit de assen van de Sovjet-Unie. Het Russische politieke en economische systeem onderging diepgaande veranderingen na de implosie van de USSR. President Poetin bracht een schijnbare stabilisering die werd voortgezet tijdens de Medvedev-Poetin 'tandemdemocratie'. Wanneer Poetin in mei 2012 aan een derde presidentstermijn begint en Medvedev opnieuw premier wordt, is er meer aan de hand dan een wissel van rollen. Het gaat om een ware rokade. Deze schaakterm verwijst naar een wissel tussen toren en koning, met het oog op een versterking van de positie op het schaakbord. Immers, een steeds autocratischer Rusland positioneert zich in Eurazië.

De Poolse ambassade in Brussel: een dekmantel voor tientallen inlichtingenofficieren. Geheime diensten als de KGB, de Stasi en de Securitate spreken tot de verbeelding. Dit boek gaat over de Poolse UB/SB, de communistische veiligheidsdienst met het best bewaarde en meest toegankelijke archief. Idesbald Goddeeris nam er duizenden documenten door die met België te maken hebben en schreef de eerste wetenschappelijke studie over spionage in ons land tijdens de Koude Oorlog. Tegelijk brengt hij een vlot en persoonlijk verhaal over tien jaar tussen deze vuile maar intrigerende bronnen. Goddeeris bevestigt oude vermoedens. De Poolse ambassade in Brussel was een dekmantel voor tientallen inlichtingenofficieren. Zij manipuleerden in België onder meer migranten, journalisten, diplomaten en politici. Sommigen werkten mee en werden daar rijkelijk voor vergoed. Maar de auteur komt ook tot heel andere conclusies. Hij toont dat de UB/SB helemaal geen efficiënte machine was. De dossiers wemelen van de irrelevante of foute informatie. De agenten bekeken de wereld met een heel eigen bril en waren geobsedeerd door het liefdesleven en het alcoholgebruik van hun targets. De veiligheidsdienst was een roddelfabriek. Achter het masker van romantiek toont de spionage een heel ander gelaat: veel banaler, veel menselijker en ook veel complexer. Dit boek brengt een boeiende en genuanceerde analyse van een slecht gekende wereld. Prof. dr. Guy Vanthemsche, VUB Een mix van een persoonlijk relaas, anekdotiek, onthullingen en analyse. Een waardevolle bijdrage aan de internationale inlichtingenstudies. Prof. dr. Beatrice de Graaf, Universiteit Leiden