Kunst & Fotografie

'Ik was al fan, nu nog meer. Chameleon biedt nieuwe perspectieven: op taal en zelfreflectie.' Tim Hofman

Het spoken word-debuut van Zaïre Krieger: een vlijmscherpe en krachtige bundel over identiteit

Zaïre Krieger zit vol twijfels. Al jarenlang wordt haar identiteit gevormd door ogenschijnlijke paradoxen: van religie en queerness en Zwart zijn in een witte wereld tot activisme versus esthetiek. Waar vind je een thuis als je altijd maar leeft op intersecties, altijd maar aan het switchen bent tussen verschillende codes en rollen? Tijdens het schrijven ontmoet ze Zireïa, haar blauwgeschubde, grofgebekte, buitenaardse en mondige alter ego. Zireïa vertelt dat ze haar al die jaren heeft zien shapeshiften, vervormen en twijfelen en ze is er klaar mee. Ze neemt het schrijven van haar debuutbundel van Zaïre over, en brengt haar langs drie van haar andere alter ego’s, in de hoop dat deze kameleon uiteindelijk beseft wie ze echt is.

Chameleon is een bundel over het creëren van een eigen plek om je thuis te voelen en jezelf toestaan multidimensionaal te zijn.

‘Het ritme, de toonsoorten, het spelen met letters en genres. Dit boek is als experimentele jazz, maar dan begrijpelijk. Zaïre lapt alle regels van het literaire landschap aan haar laars en creëert daarmee een monumentaal universum waar nieuwe denkers en generaties op voort kunnen bouwen.’ Jill Mathon

Een schitterend, inspirerend boek over schoonheid en kunst, over rouw en over tijd, geschreven door een suppoost van het New Yorkse Metropolitan Museum of Art; een boek dat troost biedt dankzij de helende kracht van kunst.

Miljoenen mensen beklimmen elk jaar de grote marmeren trap om het Metropolitan Museum of Art te bezoeken. Maar slechts een selecte groep heeft onbeperkte toegang tot alle hoeken en gaten. Dat zijn de suppoosten, die onopvallend rondlopen in donkerblauwe pakken en een wakend oog houden op de schatkamer van twee miljoen vierkante meter. Na de dood van zijn broer besloot Patrick Bringley, die nog maar net begonnen was aan een leuke maar hectische baan bij het prestigieuze blad The New Yorker, het roer om te gooien. Zijn verdriet zocht een uitweg, hij verlangde naar rust en troost. Dus solliciteerde hij naar de eenvoudigste baan die hij kon bedenken op de mooiste plek die hij kende: het Met.

Tot zijn verrassing wordt dit tijdelijke toevluchtsoord tien jaar lang Bringleys tweede thuis. We volgen hem terwijl hij kwetsbare schatten bewaakt, door de labyrinten onder de zalen dwaalt, negen paar bedrijfsschoenen verslijt en zich verwondert over de prachtige werken die aan zijn zorg zijn toevertrouwd. Naarmate de tijd vordert en de band met zijn collega’s hechter wordt, beseft hij wat een voorrecht het is dat hij zich kan terugtrekken in deze wereld, die hem troost en inspiratie biedt.

In de pers

‘Bringley is geen kunsthistoricus, geen curator, geen expert, maar hij kan kijken en voelen en schrijven (net als jij, lezer). Leer niet van de leraar maar van de leerling, oftewel de leerling is soms de beste leraar.’ NRC

‘Een vlot geschreven boek, fraai geïllustreerd met pentekeningen die voldoende aan de verbeelding overlaten. Je krijgt zin om het museum zelf te bezoeken. Bringley laat bovendien zien dat je voor vragen over persoonlijke universele levenservaringen altijd terechtkunt bij de kunst, ook zonder voorkennis. En dat, als je daarbij de weg even niet weet, je altijd terechtkunt bij een suppoost.’ Trouw

‘Patrick vindt ruimte voor rouw in het museum, maar observeert ondertussen de kunst én de bezoekers. Het is een mooie schets van hoe je troost kunt vinden in kunst én in de mensen om je heen.’ Olaf Tigchelaar, Boekhandel Kramer & Van Doorn, AD MEZZA Boekenpanel

‘Patrick leert om niet meteen alles in het leven te willen uitleggen, maar eerst gewoon te kijken. Door de jaren heen trouwt hij, krijgt kinderen en laat het museum weer los. Alsof hij wakker wordt.’ Margot Osse, Boekhandel De Omslag, AD MEZZA Boekenpanel

‘Patrick wil in het begin onzichtbaar zijn, maar ontdooit langzaam en ziet weer dingen die hem vreugde geven.’ Meriam Wehrens, Boekhandel Van Piere, AD MEZZA Boekenpanel

‘Ook leuk zijn de weetjes over de museumwereld. Dat er bijna zeshonderd supposten werken in het Met, dat ze shifts draaien van twaalf uur, dat het slecht betaald is. En die diversiteit: mensen van alle niveaus en achtergronden. De bezoekers zijn soms hilarisch en vooral herkenbaar. Het is een boek vol menselijkheid.’ Anthoni Fierloos, Het Paard van Troje/De Koperen Tuin, AD MEZZA Boekenpanel

‘Als de broer van Patrick Bringley overlijdt, lukt het Bringley niet meer om de snelheid van zijn leven bij te benen. Hij besluit zijn prestigieuze baan in te ruilen voor werk zonder status, als suppoost in het Metropolitan Museum of Art. Werk zonder status, maar wel: werk met tijd. Tijd om stil te staan. Tijd om te kijken, te voelen, te rouwen. Een schitterend portret van het leven in het museum.’ Libris Venstra

‘Een geweldig verhaal. Wat ik zo leuk vind: door dit boek ga je anders naar kunst kijken. […] En ik moest zo lachen om zijn observaties van mensen. […] Er zit heel veel diepgang in. Dat vind ik zo mooi aan dit boek: er zitten zoveel lagen in. Hij is aan het rouwen om zijn broer, en daardoor wil hij omringd worden door, en dat omschrijft hij heel erg mooi, iets wat groter is. […] Prachtig, echt prachtig.’ Mischa Blok in Blok & Dijkstra Lezen Nog Boeken

‘Een prachtig verhaal over schoonheid. Het is ook een verhaal over verdriet, het evenwicht tussen eenzaamheid en kameraadschap, en het vinden van vreugde in zowel het verhevene als het alledaagse.’ The Washington Post Book World

‘Geweldig. Als je ooit een museum hebt bezocht en bewegingloos voor een kunstwerk hebt gestaan, als je ooit naar een schilderij hebt gekeken en merkte dat je huilde, als je je ooit hebt afgevraagd hoe een beeldhouwer een menselijk lichaam kan vinden in een blok steen, dan is dit boek voor jou.’ Natalie Haynes

Paul Blanca maakt in de jaren tachtig furore met rauwe, gestileerde zelfportretten. Uit de beelden spreekt angst, agressie en pijn, maar ook tederheid en verdriet. Foto’s waarop hij een spijker door zijn hand heeft geslagen, een pijl door zijn wang gestoken of een levende rat in zijn mond neemt. Maar ook een beeld waarop een naakte Blanca zijn eveneens naakte moeder in zijn armen houdt, kort voor haar dood. Zijn werk wordt aangekocht door internationale musea en in New York volgen solotentoonstellingen. Ondanks de roem en het succes blijft de zelfkant trekken. Drugs, drank en soms te veel daarvan. Het weerhoudt hem er niet van een indrukwekkend oeuvre op te bouwen.

De balans raakt zoek als collega-kunstenaar Rob Scholte hem in 1994 beschuldigt van de bomaanslag op zijn auto. Scholte verliest zijn benen, zijn vrouw, Micky Hoogendijk, verliest haar ongeboren kind. Blanca verliest zijn carrière. Later blijkt hij onschuldig te zijn, maar vanaf dat moment wil niemand nog iets met Paul Blanca te maken hebben. Hij verliest zich in een diepe heroïneverslaving en leeft lange tijd een marginaal bestaan. Langzaam, met veel vallen en soms een beetje opstaan, lukt het hem om uit het dal te klimmen. Ondertussen blijft hij altijd fotograferen. Ook als er niemand meer kijkt.

Erik Dijkstra werkt samen met hem aan een boek over zijn werk en leven tot Paul Blanca op 14 oktober 2021 overlijdt. Met een omweg via Blanca’s vrienden, vijanden, familie en geliefden is dit boek nu alsnog voltooid. Door medewerking van onder anderen Hans van Manen, Koos Breukel, Tommy Wieringa en vele anderen is het een rijkelijk geïllustreerd eerbetoon geworden aan het enfant terrible van de Nederlandse fotografie.

In de pers

‘Waarschijnlijk de allerbeste fotograaf van zijn generatie.’ Het Parool

‘Paul Blanca is mijn enige concurrent.’ Robert Mapplethorpe

‘Een wandelende atoombom met 1000 procent talent.’ Erwin Olaf (uit: Paul Blanca. Deze Film Redt Je Leven, Ramón Gieling, 2023)

‘Wie Blanca in Amsterdam tegenkwam, wist wat de openingsvraag zou zijn: “Heb je een tientje voor me?” Tel daar gerommel met oplagen, formaten en edities bij op, en de context van een weinig gereguleerd kunstleven, en de resultante is een schitterend maar – helaas – ook deels besmet oeuvre.’ NRC, 17 oktober 2021